Dae na daa nakontrolan an paglakop kan African Swine Fever sa Isla Maogma.
Iyo ini an inako kan mga opisyales kan task force, lalo na ta an mga paraataman man mismo nin orig pati na an mga parabono dae gasunod sa reglamento nin gobyerno.
Diyan daa sa mga higadon na barangay nin Calobon y Caramoran, ang mga negociante nin orig, kabali an magcapirang capitan y mga kafamilia, naengganyo kan baratong pabakal nin buhay na orig hari sa CamSur, caya nakalaog an mga igua nang helang na hayop.
Natural kakagaton man kan mga parabono ta barato an pabakal, idara sa mercado (bakong si Orly) o kung saen na gilid-gilid para ipabakal man nin por kilo sa mga mahilig sa crispy pata, humba, roasted liempo asin iba pang nakahayblad.
An mga gaataman man nin orig sa saendang mga tangkal sa rikod nin harong, dae man gaosip sa capitan o municipio pag nahiling na nindang dae na gakaon an saendang ataman.
Imbes, ibono na ini dagos tanganing mabawian lamang an gastos sa mahal ba bahog pati an kapagalan sa paglimpya nin duhay sa tangkal.
Diyan man daa sa bonoan nin Virac, igua man daang personaje na gapalusot nin gadan nang orig para bonoon y ipabakal.
Ga imbestigar ngonian an municipio kung totoo an osipon kan mga parabono sa saod. Segun sa sarong opisyal, saro sana daa an kumpirmadong gadan na orig na soboot pinalusot para bonoon y tatakan tanganing mabakal pa sa saod. Saro daa nganing paratinda nin carne diyan sa gilid nin tinampo nasyunal an pigadeliberan kan carneng iguang helang.
Ngonian, dae man nin efecto sa tawo an pagkaon nin carneng iguang ASF, lalo na kung libre in isa piyestahan o funcion, alagad mabitbit niya na an virus y madadara na kung saen siya magpunta.
Kung ako saindo, bawas-bawasan na ngona an pagcaon nin carneng orig. Puedeng karbaw o baka, basta lagaon nin marinas ta baad makunit pa sa tsinelas kung sapaon. Dae na baleng medyo mahal an carneng karbaw, mabawasan man an cholesterol, uric acid asin iba pang maraot sa ginhawa.
Puede man sila, basta dae magsawa sa tilapia o bangus, ta an cadaclan na sila ngonian sa saod, dolyar an presyo.
An malasugui o lapulapu, minaabot sa lampas walong dolyares an cada kilo, an dorado pati bangkulis ngani mahigit cuatro dolyares an kilo.
Cadaclan na kan nabakal sa saod mahal, magpoon sa camatis na tres cientos pesos an kilo. Sukat nang diit na sanang harong an gatanom nin mga caipuhan na gulay.
Panghagad ngani kamo nin tanomon sa municipal nursery nin Virac LGU tanganing igua lamang paga putihon oras na magbunga an gulayon.
*****
Duwang bulan na sana mapoon na an pormal na campanya para sa eleksyon sa Mayo dose.
Sige na an liribot kan mga candidato y saendang mga lider para pakusogon an saendang kapot na grupo sa mga barangay.
Natural, adyan an pagbubod tanganing dae magluwas sa solar an mga mardos, he! he! he!
An gastos sa pagmantenir parte nin campanya, ta mas masakit na haryawon an mga hikayon, he! he! he!
An mga candidatong dae man nin esfuerzos na caipuhan para manggana, mag-atid-atid na kan saendang camogtacan, lalo na itong mga bag-ong tonton sa local na politica.
Mga nene y mga nonoy, dae madara nin ngalab-ngalab y kabobowaan an mga votante, lalo na pag harani na an oras de peligro.
Caya mag-atas-atas na sa pagtipon nin panartag, kabriton na an mga nanuga, magpabakal nin daga asin ibang propiedad, mangutang sa bangko o iprenda an agom, ta dae na maawat maningil na nin Permit to Win an mga votante, he! he! he!