Bako man parareho an bagyo, kaya sala na ikumparar si Uwan ki Pepito, Rolly, Nina, Reming, Loleng, Rosing o Sening.
Bagui man an na tawo o lugar, kanya-kanyang ugali, istilo o itsura.
Cadaclan caini an dara hangin buda uran, caya an distroso mga narungkab na harong o nabutod na mga comunidad.
Si Uwan bako masyadong mahangin kumpara ki Rolly, Reming, Loleng, Rosing o Sening, alagad binitbit niya man an minilyon na galon nin uran pati an sobrang kusog nin suoy.
An puede sanang itaning qui Uwan kung suoy an paghoronan iyo an super typhoon Sisang kan Noviembre 24-25, 1987.
Uminabot ini nin 270 kph habang gaagui sa dagat sa ibaba kan Virac bago linampaso an Sorsogon kung saen cuatro cientos katawo an nagadan.
Kung inarado nin mga lungso ni Uwan an mga barangay harani sa dagat sa Caramoran, Pandan, Bagamanoc y Gigmoto, an suoy ni STY Sisang inuyag an kongkretong boulevard kan Virac magpoon sa Sta. Cruz hanggan Francia.
Caya an marinas na gibohon kan mga autoridad ngonian na igua nang patanid an mga siyentipiko sa mas makusog, mas mahangin, mas masuoy, mas mauran na mga bagyo por sobre sa climate change, ideclarar nang no-build zone an mga harani sa baybayon o salog, ilipat na an mga harong sa naitaas na lugar tanganing makaiwas sa ciertong disgrasya.
*****
An daculang danyos sa suoy ni Uwan puedeng basolon sa gobyerno nasyonal, sa nacatocaw na congresista ngonian asin an mga nakaagui, pati man sa mga local na gobyerno na daeng pakialam sa mga proyecto nin DPWH.
Kung susumahon an gabos na ginastos nin DPWH y Kongreso sa mga flood control project sa Isla Maogma, na uminabot sa halos cinco bilyones pesos.
An lampas sa sarong bilyon caini duman dinara kan DPWH sa Obi, Caramoran, na an pagkahalaba dos kilometros, igua pang tinampo sa ibabaw. An barangay nangaipo man sana nin dae ngani cabangang kilometro na dike.
Kung minsan cabanga caini, pinadalagan lamang duman sa mga barangay na purotol o plus na daeng seawall, cotana nabawasan an danyos sa propiedad.
Sukat nang mga congresista ini, puro sadiring bulsa an isip, bako an kamada-ayadan nin publico (cabale an mga macuapo ni Nestor), pwe!
Idagdag pa an mga apurado magyamanon na mga taga-DPWH pati na mga alcalde o capitan na daeng pakialam sa camogtacan nin banwaan, pwe!
Kung puede sana, sa masunod na bagyong iguang suoy, igakot an mga ini sa poste harani sa dagat tanganing makamati man nin peligro…
*****
Sobra na palan nin sarong taon na daeng generator an PAGASA Virac Synoptic Station ta an aduman uyag.
Dae na daa napaandar ta depektibo an panel, masakit man daang magbutbot sa bulsa ta an gobyerno awat mag-reimburse nin gastos.
Igua man daang pinasubri an DICT alagad pang-computer y sarong ilaw sana, uyag pa kan mag-agui si Uwan caya tios sa esperma y flashlight an mga taga-weather bureau.
Igua daang alistong parahingayad si Bos Te, tibaad lamang mapaheling an diesel generator kan PAGASA, makabawas na sa gastoson…
*****
Igua palan diyan nin proyecto si Cong Yoloyo na P235 million na drainage construction sa Bato pati P262.5 million na drainage construction sa circumferential road.
Pareho ining ginanahan kan GCI Construction na paborito daang contratista kan Batalay House of Representatives.
Minsan saro sana sa duwang project na ini pig-realign cotana para sa rehabilitation kan PAGASA Doppler Radar Station diyan sa Buenavista, na magastos man sana nin P250 million, mas napatanidan kan agencia an mga tawo y comunidad na naafectaran kan bagyong Uwan, pwe!
