Hindi maikakaila na sa panahon ng sakuna, balita ang ating nagiging sandigan. Subalit, ano ang silbi ng mga ulat kung ito’y hindi naman nauunawaan ng karaniwang mamamayan?
Taong 2019 nang mapansin ng isang kababayan na kulang ang malinaw at madaling nauunawaang balita para sa mga Catanduanganon kaya’t sinimulan niya ang Facebook page na Isla Parola. Layunin ng pahinang itong isalin ang mga komplikadong datos ukol sa panahon sa simpleng wikang Bicol upang maibaba ito sa lebel na maiintindihan ng lahat. Siya kasi’y naniniwala na ang bawat Catanduanganon ay may karapatang malaman ang katotohanan, sa paraang kaya nilang maunawaan.
Kung tutuusin, naiintindihan ng lahat na nararapat na pormal ang wika ng mga ahensiya sa pag-uulat. Ngunit, sa ganitong kalagayan, mahalagang itanong: Para kanino ba talaga ang mga ulat na ito? Kung pormal at teknikal na wika lamang ang ginagamit, tila nakatuon lamang ito sa mga pribilehiyado. Hindi ba’t ang tunay na layunin ng pagbabalita ng lagay ng panahon ay upang magbigay ng impormasyon sa lahat—lalo na sa mga tunay na nangangailangan at pinakaapektado? Ang mga nasa malalayo, matatanda, magsasaka’t iba pang nasa laylayan ng lipunan ay nangangailangan ng balitang kanilang naiintindihan, hindi sila maaaring isantabi lamang.
Mahalagang isipin na hindi ito usapin kung papano ipinapalaganap ang balita, kundi kung paano ang mga ulat ay nagiging epektibo sa lahat ng tao. Kung ang mga ahensiya’y magpapalawak ng kanilang mga ulat gamit ang wika ng mga tao at mga simpleng termino, tiyak na magiging mas epektibo ito sa pagpapalaganap. Kapag ang balita kasi’y hatid sa wika ng mga tao, nadarama nila na sila’y kinikilala’t binibigyang halaga. Kung nais nating magkaroon ng isang tunay na inklusibong sistema ng midya, ang paggamit ng lokal na wika sa mga ulat, tulad ng ginagawa ng Isla Parola, ay isang hakbang na nararapat sundan at palaganapin sa buong bansa. Sa huli, ang ating isla ay mananatiling buhay kapag may parolang gumagabay.
Padagos sana, Isla Parola. Diyos Mabalos!