Uminabot na palan nin cincuenta mil an tawong obese o sobra an taba sa ginhawa.

Iyo ini an nakuang datos kan DOH sa saendang PhilPEN Health Risk Assessment survey kan mga edad veinte anyos pataas.

An gustong sabihon, sobra minakaon an henerasyon ngonian, lalo na itong mga mahilig sa fastfood. Dae pa kabali dindi an mga kaakian na saraday pa sana, halakbang na an ginhawa sa kakahabhab nin hotdog, burger, manok asin iba pang maraot pag nasobrahan.

Adyan pa an mga maedad nang pigasabayan pa an pagmamam nin agua de pataranta nin sobrang papa nin pulutan, lalo na carneng orig.

Isi nang macaonong an carne, sige sanang unas, dae lamang gaisip na tibaad sa maabot na haraning panahon, an nakua nindang nagom, magiging hayblad, cancer sa bituka o katoy, asin iba pang magastos na helang.

Cotana, habang saraday na an saendang mga kaakian, patoodon na kan mga magurang sa pagkaon nin gulay asin sila, y an carne cada Simba sana.

Iyo man ini an dapat gibohon kan gobyerno nasyonal y local, pati an mga agencia y unibersidad.

Tama an reparo kan Commission on Audit sa paggastos nin daculang fondo kan mga oficinang ini para sa meryenda, pangodto asin pamanggui nin mga paramiriting na mga opisyal.

Bastante na siguro an tubig na maripot o mainit na kapeng daeng azucar, sabayan nin Skyflakes o a-tolo-veinteng suman o ibos hari sa saod.

Makatipid na an parabayad sa buwis na publico, mabawasan pa an taba kan satong mga servidor nin banwaan.

*****

Ngonian na Semana Santa, inaapodan an gabos, lalo na an mayoriya kan katawohan na mga Catolico, na magpartisipar sa mga actividades kan simbahan.

Magayon na makakumpisal magpoon ngonian na Miercoles an gabos tanganing mabawasan man lamang an saendang kasal-an.

Kung kaya pa kan mga tuhod, magprocesion pero kung talagang dae na makaantos, maghiling kan live coverage.

Marinas na an pag-observar kan Cuaresman bako sanang hanggan sa pagvisita sa mga simbahan bitbit an selpon tanganing iguang prueba na kamo nakaribot sa pitong simbahan.

Mag-atender sa oro-aldaw na Misa, mag-atender sa Solemneng Pagvelar sa Banal na Sacramento sa Hueves Santo.

Sa Viernes, iguang Via Crucis sa Virac población asin iba pang banwaan.

Pag-abot kan ala-una, magdangog kan Siete Palabras sa pagngayo-ngayo kan inagihan ni Hesus sa Calvario.

Sa pinakadaculang procession nin alas seis, hinguhahon na solemne an paglakaw, bako na sige an Marites sa kataning o papiktyur sa cada estasyon. Magsabay sa pagdasal kan Rosaryo, maghorop-horop kan Pasion nin Kagurangnan.

Pagka-Sabado, magpartisipar sa Vigilia Pascual lalo na an mga miembros kan Basic Faith Communities.

Sa Domingo nin Resureccion, dae maglamaw tanganing maabotan an Encuentro y an Misa ta iyo man sana, pakatapos kaan mamakal nin carne sa saod, tinapay sa Panadero y inumon sa grocery ta tapos na an pag-ayuno, maburuag sa kung saen na resort, baybayon, bahaw o gilid nin salog.

Luway-luway sana tabi an habhab asin igtok, ta tibaad masobrahan, ika an masunod na pagmisahan…

*****

Harimbawa man na sa saimong pag-Visita Iglesia o arin man na actividad nin simbahan, makanagbo kamo nin politico o gaambisyon na politico na nanartag nin rosaryo, candila, pamaypay o pamandong, hari sana pagsayumahi ta grasya man an nin mahal na Diyos.

Alagad, ipamibi an saendang calag ta dae ninda nasabotan an saendang gibo. Mangadyi nin sampulong Ama Niamo…